Telefonata dyorëshe mes Presidentit amerikan Donald Trump dhe udhëheqësit rus Vladimir Putin ka tronditur themelet e përpjekjeve diplomatike të Ukrainës dhe aleatëve të saj. Trump hoqi dorë nga kërkesa për armëpushim të menjëhershëm 30-ditor dhe sinjalizoi se përfundimi i luftës nuk ishte më në duart e tij. Ky ndryshim qëndrimi, vetëm pak muaj pas përplasjes publike me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, ka rindezur pasiguritë në Evropë dhe ka vënë në pikëpyetje mbështetjen amerikane ndaj Ukrainës.
Përpara bisedës me Putinin, Trump kishte kërcënuar me sanksione më të ashpra ndaj Rusisë nëse nuk shënohej progres në negociata, një presion që Ukraina e shihte si të domosdoshëm për të frenuar kërkesat maksimale të Kremlinit. Tani, kjo qasje është zëvendësuar me premtime për partneritet ekonomik në të ardhmen, një lëvizje që Evropës i duket e pakuptimtë dhe e pabesueshme. Një diplomat evropian, në kushte anonimiteti, tha se “është e pamundur t’i besosh Trumpit më shumë se një ditë.”
Pas telefonatës me Putinin, Trump pretendoi se negociatat midis Rusisë dhe Ukrainës do të fillonin menjëherë dhe se kishte “disa përparime.” Por reagimi i liderëve evropianë dhe Zelensky ishte tronditës – një ndjesi shoku dhe zhgënjimi i thellë. Sakaq, Ukraina dhe aleatët e saj shpallën sanksione të reja ndaj Rusisë dhe theksuan se do të vazhdojnë bashkëpunimin me SHBA, pavarësisht lëkundjeve në Uashington.
Megjithatë, sfidat mbeten të mëdha. Rusia ka forca të konsiderueshme dhe po përparon ngadalë përgjatë një vije frontale prej 1,000 kilometrash. Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, theksoi se “Putini po luan me kohën” dhe nuk ka vullnet për paqe. Analistët në Londër ndajnë të njëjtin qëndrim: prolongimi diplomatik po i jep avantazh Moskës, ndërsa BE mbetet e fragmentuar dhe në kërkim të një qëndrimi të përbashkët.
Deklarata e Putinit pas bisedës sugjeronte se Rusia është e gatshme të punojë për një memorandum paqeje me Ukrainën, por shumë e shohin këtë si manovër taktike. Në anën tjetër, SHBA ka dhënë ndihma ushtarake në vlerë dhjetëra miliarda euro për Ukrainën dhe ka ofruar inteligjencë jetike në kohë reale. Por nuk dihet nëse kjo mbështetje do të vazhdojë kur fondet e miratuara gjatë administratës Biden të shterojnë këtë verë.
Evropa ka premtuar vazhdimin e ndihmës së drejtpërdrejtë dhe blerjeve të armëve, por për shumë prej tyre – si sistemet e mbrojtjes ajrore – vetëm SHBA ka kapacitetin t’i furnizojë. Po ashtu, presioni ekonomik ndaj Rusisë nga ana e SHBA mbetet një instrument i rëndësishëm që mund të dobësojë potencialin luftarak të Kremlinit, megjithëse ekonomia ruse po tregon shenja lodhjeje nga kostot e mëdha të luftës.
Miqtë e Ukrainës në Evropë, të cilët shpresonin se më në fund po e afronin Trumpin drejt një qëndrimi më të ashpër ndaj Putinit, janë të zhgënjyer thellë. Qëndrimet e Trumpit gjatë marsit dhe prillit kishin ngritur shpresat, sidomos pas nënshkrimit të një marrëveshjeje për minerale dhe negociatave të drejtpërdrejta mes përfaqësuesve të Ukrainës dhe Rusisë në Stamboll. Por tani gjithçka duket se është kthyer në pikën zero.
“Një hap përpara, dy apo dhjetë pas,” u shpreh një diplomat tjetër evropian. Aleatët premtojnë se do të vazhdojnë presionin ndaj administratës Trump për të detyruar Rusinë drejt një zgjidhjeje, por koha po punon në favor të Putinit, ndërsa Ukraina mbetet gjithnjë e më e ekspozuar.
Pikat Kryesore:
- Trump hoqi dorë nga armëpushimi pa kushte dhe ndryshoi qëndrim pas telefonatës me Putinin.
- Mbështetja amerikane për Ukrainën mbetet e pasigurt pas ndryshimeve në Uashington.
- Rusia po përfiton nga vonesat diplomatike dhe mungesa e unitetit ndërkombëtar.
Hashtagë:
#Ukraina #LuftaNëUkrainë #TrumpPutin #PolitikaNdërkombëtare #BisedimePërPaqe #Zelensky #Rusia #SHBAUkrainë #Gjeopolitikë #LajmeNdërkombëtare