Turqia ka nisur furnizimin e Sirisë me gaz natyror nga Azerbajxhani, përmes një tubacioni të ri që lidh Kilis (Türkiye) me Aleppo (Siri). Ky projekt synon të sigurojë energji për pesë milionë shtëpi, të rikthejë në funksion termocentralet e shkatërruara dhe të japë një sinjal të fuqishëm solidariteti në rajon. Zyrtarët turq e përshkruajnë këtë si një moment “historik”, duke e parë si kombinim të kapaciteteve teknike dhe përkushtimit humanitar të Ankarasë.
Sipas marrëveshjes, deri në 2 miliardë metra kub gaz (bcm) do të eksportohen çdo vit drejt Sirisë, me rrjedhje fillestare deri në 6 milionë metra kub në ditë (mcm). Kjo do të furnizojë Aleppon dhe më pas qytetin e Homsit, duke mundësuar rihapjen e impianteve të mbyllura prej vitesh. Për një vend ku energjia elektrike kufizohej në vetëm 3–4 orë në ditë, furnizimet e reja pritet të trefishojnë këtë mesatare.
Ministri turk i Energjisë, Alparslan Bayraktar, gjatë ceremonisë në Kilis, theksoi: “Gazi që po dërgojmë nuk është thjesht energji — është dritë, është jetë, është një mesazh solidariteti. Turqia është e përkushtuar të ndihmojë Sirinë të ngrihet sërish, hap pas hapi.” Analistët theksojnë se ky projekt e kthen Turqinë në një “integrues rajonal energjie”, duke përdorur diplomacinë e energjisë si mjet për stabilitet dhe rindërtim.
Sektori energjetik i Sirisë ishte rrënuar nga më shumë se një dekadë lufte. Qendrat e prodhimit të energjisë, rrjetet e gazit dhe linjat e transmetimit ishin shkatërruar ose bërë të papërdorshme, duke lënë miliona qytetarë në errësirë. Pas rënies së regjimit Baath në dhjetor 2024, rindërtimi i këtij sektori u kthye në prioritet kombëtar, dhe Turqia u pozicionua si partneri kryesor për të udhëhequr këtë proces.
Furnizimi i gazit është pjesë e një partneriteti trepalësh mes Turqisë, Azerbajxhanit dhe Katarit. Mekanizmi i përdorur është një marrëveshje “swap”: Azerbajxhani furnizon gazin në Turqi, e cila më pas e dërgon të njëjtën sasi drejt Sirisë përmes infrastrukturës së saj. Ky model është testuar edhe më herët në furnizimin e rajonit të Nakhchivan-it (Azerbajxhan) dhe shihet si një formulë e suksesshme bashkëpunimi.
Qatar luajti një rol kyç financiar dhe strategjik për ta përshpejtuar projektin. Zyrtarët turq kanë paralajmëruar se në një fazë të ardhshme mund të shtohet edhe furnizimi me gaz nga Katari përmes Jordanisë, por për momentin infrastruktura e Turqisë mbetet vendimtare. “Po shndërrojmë një zonë krize në një hapësirë bashkëpunimi,” deklaroi Bayraktar.
Faza e parë do të shërbejë Aleppon, përpara se tubacioni të zgjerohet drejt Homsit dhe më tej në pjesë të tjera të Sirisë. Kapaciteti i parashikuar mund të gjenerojë 1.200 megavat energji — një shtysë e madhe për spitalet, shkollat dhe familjet. Sipas ekspertëve, ky hap shënon kalimin nga ndihma emergjente drejt një strategjie afatgjatë për krijimin e një tregu energjie të qëndrueshëm në Siri.
Përtej infrastrukturës, projekti mbart një simbolikë më të madhe: rikthimin e shpresës në një vend të rrënuar nga lufta dhe përpjekjen për të kthyer energjinë në urë bashkëpunimi. Me ndezjen e dritave në Aleppo dhe Homs, gazsjellësi i ri po shihet si një akt që shënon fillimin e një faqeje të re në rindërtimin e Sirisë.
Përmbledhje:
- Turqia nisi furnizimin e Sirisë me gaz natyror përmes tubacionit Kilis–Aleppo, duke synuar pesë milionë familje.
- Projekti trefishon furnizimin ditor me energji elektrike në Siri, duke ringjallur termocentralet e mbyllura.
- Bashkëpunimi mes Turqisë, Azerbajxhanit dhe Katarit kthehet në model të diplomacisë së energjisë në rajon.
Hashtage:
#Turqia #Siria #Energjia #GazNatyror #Aleppo #Rindërtimi #DiplomaciaEnergjisë #Rajoni